{"id":23341,"date":"2026-05-13T04:05:37","date_gmt":"2026-05-13T04:05:37","guid":{"rendered":"https:\/\/messageflow.com\/?p=23341"},"modified":"2026-05-13T04:05:40","modified_gmt":"2026-05-13T04:05:40","slug":"polska-sztuczna-inteligencja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/blog\/polska-sztuczna-inteligencja\/","title":{"rendered":"Sztuczna inteligencja z korzeniami w Polsce. Lokalny wk\u0142ad w globaln\u0105 rewolucj\u0119 AI"},"content":{"rendered":"

Kiedy s\u0142yszymy \u201esztuczna inteligencja\u201d, nasze my\u015bli niemal automatycznie kieruj\u0105 si\u0119 ku Stanom Zjednoczonym. OpenAI, Google, Anthropic, xAI \u2013 to w\u0142a\u015bnie te firmy nadaj\u0105 dzi\u015b ton rozmowom o przysz\u0142o\u015bci technologii. To one wyznaczaj\u0105 standardy, wed\u0142ug kt\u00f3rych mierzy si\u0119 dzi\u015b ca\u0142\u0105 bran\u017c\u0119.<\/p>

Nie chodzi jednak wy\u0142\u0105cznie o widoczno\u015b\u0107. M\u00f3wimy o realnej hegemonii: koncentracji kapita\u0142u, talentu i infrastruktury w jednym, wyj\u0105tkowo silnym ekosystemie. W globalnej narracji tu\u017c za USA pojawiaj\u0105 si\u0119 Chiny, kt\u00f3re z \u201efabryki \u015bwiata\u201d dynamicznie przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w lidera technologii AI. Wszystko przy silnym wsparciu pa\u0144stwa i wykorzystaniu mechanizm\u00f3w centralnego planowania.<\/p>

Na tym tle Europa wydaje si\u0119 pozostawa\u0107 w cieniu. Obecna, lecz rzadko postrzegana jako \u017ar\u00f3d\u0142o prze\u0142om\u00f3w. Cz\u0119\u015bciej kojarzy si\u0119 z regulacjami ni\u017c innowacj\u0105. Bardziej wnikliwi obserwatorzy wska\u017c\u0105 pojedyncze wyj\u0105tki, takie jak francuski startup Mistral AI, rozwijaj\u0105cy w\u0142asne du\u017ce modele j\u0119zykowe. Polska natomiast w tej opowie\u015bci pojawia si\u0119 sporadycznie \u2013 o ile w og\u00f3le.<\/p>

A przecie\u017c to obraz niepe\u0142ny.<\/p>

<\/span>Polski \u015blad w globalnych projektach AI<\/span><\/h2>

Za technologiami, kt\u00f3re dzi\u015b definiuj\u0105 rozw\u00f3j AI \u2013 ich architektur\u0105, modelami i prze\u0142omowymi badaniami \u2013 stoi ca\u0142e grono wybitnych polskich umys\u0142\u00f3w. Polskie firmy, takie jak ElevenLabs, Synerise czy Tidio, buduj\u0105 globalne produkty technologiczne i zdobywaj\u0105 klient\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>

Z kolei lokalne inicjatywy \u2013 jak rodzina otwartych modeli j\u0119zykowych Bielik.AI czy projekty PLLuM i HIVE AI \u2013 zyskuj\u0105 mi\u0119dzynarodowe uznanie oraz coraz wy\u017csze pozycje w rankingach.<\/p><\/div>

O polskim wk\u0142adzie w globaln\u0105 rewolucj\u0119 AI oraz znaczeniu lokalnego podej\u015bcia \u2013 w kontek\u015bcie bezpiecze\u0144stwa, regulacji i realnego dopasowania technologii do potrzeb rynku \u2013 rozmawiamy dzi\u015b z Micha\u0142em Buszem (Head of International Sales, MessageFlow) oraz Grzegorzem Gorczyc\u0105 (Solutions Architect & Team Lead, Vercom).<\/em><\/p><\/div>

<\/span>\u201eNie wiem, co Polska robi, \u017ce produkuje takie talenty\u201d<\/span><\/h3>

Jakub Pachocki, absolwent Wydzia\u0142u Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego, od 2024 roku pe\u0142ni funkcj\u0119 Chief Scientist w OpenAI. To najwy\u017csze stanowisko naukowe w organizacji odpowiedzialnej za ChatGPT. Urodzony w Kluczborku Wojciech Zaremba jest wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem tej samej firmy. Obok nich pracuj\u0105 m.in. Szymon Sidor i \u0141ukasz Kaiser. Polacy tworz\u0105 dzi\u015b jeden z najwi\u0119kszych narodowych zespo\u0142\u00f3w w OpenAI.<\/p>

\u201ePolacy w OpenAI cechuj\u0105 si\u0119 hardcorowym technicznym skillem\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 w 2023 roku w Warszawie Szymon Sidor. \u201eNie wiem, co Polska robi, \u017ce produkuje takie talenty\u201d \u2013 wt\u00f3rowa\u0142 mu Sam Altman, CEO OpenAI.<\/p>

Nieformalna \u201epolska mikrokultura\u201d w OpenAI to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c statystyczna ciekawostka. To dow\u00f3d na si\u0142\u0119 kompetencji budowanych w naszym kraju przez dekady: solidnej edukacji matematycznej, tradycji olimpiad informatycznych i wysokiej kultury in\u017cynierskiej. Kapita\u0142u, kt\u00f3ry dzi\u015b znajduje zastosowanie w najbardziej zaawansowanych projektach technologicznych na \u015bwiecie.<\/p>

Ten potencja\u0142 intelektualny jest dzi\u015b naszym wsp\u00f3lnym zasobem \u2013 i wsp\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105. Sama obecno\u015b\u0107 Polak\u00f3w w Dolinie Krzemowej nie wystarczy, by wynie\u015b\u0107 Polsk\u0119 do grona lider\u00f3w AI. W tym kontek\u015bcie kluczowe pytanie brzmi: czy potrafimy stworzy\u0107 warunki, w kt\u00f3rych ten talent b\u0119dzie budowa\u0142 tak\u017ce polskie firmy, produkty i trwa\u0142\u0105 pozycj\u0119 w globalnej gospodarce cyfrowej?<\/p>

To wyzwanie nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie rz\u0105du czy uczelni. Dotyczy ka\u017cdej organizacji, kt\u00f3ra dzi\u015b podejmuje decyzje o tym, z jakich narz\u0119dzi AI korzysta i jakie ekosystemy wspiera swoimi wyborami.<\/p>

<\/span>W\u0142asne modele, dane i kontekst<\/span><\/h2>

Globalny sukces polskich specjalist\u00f3w to tylko cz\u0119\u015b\u0107 obrazu. R\u00f3wnolegle \u2013 i to jedna z najwa\u017cniejszych zmian ostatnich lat \u2013 Polska zaczyna budowa\u0107 w\u0142asn\u0105 warstw\u0119 infrastruktury AI. Modele j\u0119zykowe, trenowane na polskich danych, w j\u0119zyku polskim i z my\u015bl\u0105 o lokalnym kontek\u015bcie \u2013 kulturowym, biznesowym i prawnym.<\/p>

Bielik, rozwijany przez fundacj\u0119 SpeakLeash przy wsparciu superkomputer\u00f3w Cyfronet AGH, to dzi\u015b jeden z najwa\u017cniejszych polskich projekt\u00f3w open source w obszarze AI. Jego pierwsza wersja opiera\u0142a si\u0119 na architekturze Mistral i by\u0142a trenowana m.in. na polskich dokumentach prawnych, ustawach i zasobach Wikipedii.<\/p>

W 2025 roku projekt zyska\u0142 wsparcie Rafa\u0142a Brzoski i trafi\u0142 do aplikacji mobilnej InPost. Na pocz\u0105tku 2026 roku zaprezentowano jego trzeci\u0105 wersj\u0119. Jedn\u0105 z kluczowych przewag Bielika pozostaje mo\u017cliwo\u015b\u0107 lokalnego uruchamiania \u2013 bez konieczno\u015bci przekazywania danych do zewn\u0119trznych chmur.<\/p>

\"\"<\/figure>

PLLuM (Polish Large Language Model), zaprezentowany przez Ministerstwo Cyfryzacji w lutym 2025 roku, to z kolei inicjatywa instytucjonalna. Projekt realizowany przez konsorcjum z udzia\u0142em Politechniki Wroc\u0142awskiej i NASK, z bud\u017cetem 14,5 mln z\u0142, ma na celu stworzenie otwartego modelu j\u0119zykowego dla administracji publicznej. Obecnie inicjatywa rozwija si\u0119 w szerszy projekt HIVE, kt\u00f3rego ambicj\u0105 jest budowa ca\u0142ego ekosystemu polskich modeli AI.<\/p>

Powstaj\u0105ce modele obejmuj\u0105 r\u00f3\u017cne klasy \u2013 od mniejszych (ok. 8 mld parametr\u00f3w), kt\u00f3re mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 lokalnie, po znacznie wi\u0119ksze (do 70 mld), zdolne do bardziej z\u0142o\u017conego rozumowania i obs\u0142ugi wymagaj\u0105cych zastosowa\u0144.<\/p>

<\/span>Ma\u0142e i du\u017ce modele j\u0119zykowe \u2013 r\u00f3\u017cne narz\u0119dzia do r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w<\/span><\/h3>

Jednym z najcz\u0119stszych b\u0142\u0119d\u00f3w w dyskusji o AI jest traktowanie modeli j\u0119zykowych jako jednej, sp\u00f3jnej kategorii. Tymczasem modele z rodziny GPT czy Gemini oraz lokalny model 8B to zupe\u0142nie odmienne narz\u0119dzia, projektowane z my\u015bl\u0105 o innych zastosowaniach i obarczone innym profilem ryzyka.<\/p>

Du\u017ce modele j\u0119zykowe operuj\u0105 na dziesi\u0105tkach miliard\u00f3w parametr\u00f3w. \u015awietnie radz\u0105 sobie z zadaniami wymagaj\u0105cymi szerokiej wiedzy, wieloetapowego rozumowania czy generowania z\u0142o\u017conego kodu. Ich wykorzystanie wi\u0105\u017ce si\u0119 jednak z wysokimi kosztami obliczeniowymi \u2013 oraz, co r\u00f3wnie istotne, z przetwarzaniem danych na infrastrukturze dostawcy.<\/p>

\"SLM<\/figure>

Ma\u0142e modele \u2013 takie jak Bielik w wersjach 8B czy 12B \u2013 mo\u017cna uruchamia\u0107 lokalnie: na w\u0142asnym serwerze, a w niekt\u00f3rych przypadkach nawet na laptopie. S\u0105 projektowane pod konkretne scenariusze \u2013 od obs\u0142ugi klienta w j\u0119zyku polskim, przez analiz\u0119 dokument\u00f3w prawnych, po przetwarzanie danych medycznych. W takich zastosowaniach cz\u0119sto dor\u00f3wnuj\u0105 wi\u0119kszym modelom jako\u015bci\u0105, przy znacznie ni\u017cszych kosztach i pe\u0142nej kontroli nad danymi.<\/p>

Dla wielu organizacji \u2013 szczeg\u00f3lnie w sektorach regulowanych, takich jak bankowo\u015b\u0107, ochrona zdrowia czy administracja publiczna \u2013 ta r\u00f3\u017cnica ma kluczowe znaczenie. Pytanie nie brzmi ju\u017c \u201eczy korzysta\u0107 z AI?\u201d, ale: jaki model wybra\u0107, na jakich danych go oprze\u0107 i jak zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo przetwarzanych informacji?<\/p>

<\/span>Kiedy si\u0119gn\u0105\u0107 po LLM, a kiedy po ma\u0142y model j\u0119zykowy (SLM)?<\/span><\/h3>

To pytanie, kt\u00f3re dzi\u015b zadaje sobie coraz wi\u0119cej zespo\u0142\u00f3w technicznych i decydent\u00f3w biznesowych. Grzegorz Gorczyca, Solutions Architect & Team Lead w Vercom, kt\u00f3ry na co dzie\u0144 korzysta z tego rodzaju rozwi\u0105za\u0144, wskazuje dwa fundamentalne kryteria wyboru.<\/p>

\"Kiedy<\/figure>

Co jednak, gdy organizacja potrzebuje zarazem zaawansowanej analizy i \u015bcis\u0142ej ochrony danych? Grzegorz Gorczyca opisuje podej\u015bcie hybrydowe, kt\u00f3re pozwala pogodzi\u0107 oba wymagania:<\/p>

W takich sytuacjach mo\u017cna skorzysta\u0107 z du\u017cego modelu, \u017ceby przeanalizowa\u0107 hipotetyczn\u0105 sytuacj\u0119, przygotowa\u0107 plan i rozbi\u0107 go na mniejsze zadania. Natomiast z samym wykonaniem precyzyjnie rozpisanego planu spokojnie powinien sobie poradzi\u0107 lokalny model. Dodatkowo takie podej\u015bcie pozwoli zoptymalizowa\u0107 koszty.<\/em><\/p>

<\/span>Europejskie regu\u0142y, lokalna odpowiedzialno\u015b\u0107<\/span><\/h2>

EU AI Act, NIS2, DORA, RODO to regulacje, kt\u00f3re dzi\u015b wyznaczaj\u0105 ramy wykorzystania AI dla ka\u017cdej organizacji dzia\u0142aj\u0105cej w Unii Europejskiej. Globalni dostawcy z Doliny Krzemowej czy Azji cz\u0119sto mierz\u0105 si\u0119 z nimi dopiero na etapie wdro\u017cenia \u2013 nierzadko przenosz\u0105c ci\u0119\u017car tej adaptacji na swoich klient\u00f3w.<\/p>

Europejskie organizacje, kt\u00f3re od pocz\u0105tku projektuj\u0105 rozwi\u0105zania AI z my\u015bl\u0105 o lokalnym rynku, funkcjonuj\u0105 w tych realiach na co dzie\u0144.<\/p>

Lokalno\u015b\u0107 w AI nie jest przejawem technologicznego nacjonalizmu. To kwestia odpowiedzialno\u015bci \u2013 za dane, zgodno\u015b\u0107 z regulacjami i zaufanie klient\u00f3w. Odpowiedzialno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 naj\u0142atwiej budowa\u0107 w kontek\u015bcie, kt\u00f3ry naprawd\u0119 rozumiemy.<\/p>

<\/span>Dlaczego wsp\u00f3\u0142praca z globalnymi graczami jest niezb\u0119dna<\/span><\/h2>

Stawianie polskich modeli w opozycji do globalnych by\u0142oby b\u0142\u0119dem. Bielik powsta\u0142 na bazie architektury Mistral. PLLuM korzysta z otwartych technologii trenowania rozwijanych przez mi\u0119dzynarodow\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 badawcz\u0105.<\/p>

To nie jest s\u0142abo\u015b\u0107. To racjonalny podzia\u0142 pracy.<\/p>

Anthropic, Google czy OpenAI dysponuj\u0105 zasobami obliczeniowymi, danymi i skal\u0105 inwestycji, kt\u00f3rych \u017caden europejski podmiot nie jest w stanie odtworzy\u0107 w kr\u00f3tkim czasie. <\/p>

Zdrowy ekosystem AI przypomina piramid\u0119. U jej podstaw znajduj\u0105 si\u0119 modele fundacyjne rozwijane przez globalnych graczy. Wy\u017cej \u2013 modele wyspecjalizowane, dopasowane do j\u0119zyka, regulacji i konkretnych sektor\u00f3w. Na szczycie \u2013 produkty i us\u0142ugi rozwi\u0105zuj\u0105ce realne problemy u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>

Polacy s\u0105 potrzebni na ka\u017cdym z tych poziom\u00f3w. I na ka\u017cdym z nich ju\u017c odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119.<\/p>

<\/span>Bez kompleks\u00f3w na arenie mi\u0119dzynarodowej<\/span><\/h3>

Przez lata Polska eksportowa\u0142a talent. Najlepsi wyje\u017cd\u017cali do Cambridge, Stanfordu czy San Francisco \u2013 i tam odnosili sukcesy. Dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej zostaj\u0105: zak\u0142adaj\u0105 firmy, buduj\u0105 modele, tworz\u0105 kod, kt\u00f3ry nap\u0119dza produkty u\u017cywane przez miliony ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>

Coraz wyra\u017aniej wida\u0107 te\u017c inne zjawisko: glokalno\u015b\u0107. Polskie firmy buduj\u0105 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 globalnie \u2013 ale s\u0105 projektowane z g\u0142\u0119bokim zrozumieniem lokalnego kontekstu. J\u0119zyka, regulacji, oczekiwa\u0144 klient\u00f3w.<\/p>

W praktyce oznacza to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c t\u0142umaczenie interfejsu, czy nawet lokalizacja warstwy user experience<\/em>. To r\u00f3wnie\u017c decyzje architektoniczne: gdzie przetwarzane s\u0105 dane, jakie modele s\u0105 wykorzystywane, jak wygl\u0105da zgodno\u015b\u0107 z regulacjami w r\u00f3\u017cnych jurysdykcjach.<\/p>

<\/span>Co glokalno\u015b\u0107 oznacza w praktyce?<\/span><\/h3>

Dobr\u0105 ilustracj\u0105 tego podej\u015bcia jest MessageFlow \u2013 platforma komunikacyjna, kt\u00f3ra obs\u0142uguje klient\u00f3w na wielu rynkach europejskich jednocze\u015bnie. Micha\u0142 Busz, Head of International Sales w MessageFlow, wyja\u015bnia, jak firma przek\u0142ada t\u0119 filozofi\u0119 na konkretne dzia\u0142ania.<\/p>

\"Co<\/figure>

Drugi wymiar to dog\u0142\u0119bna znajomo\u015b\u0107 lokalnych rynk\u00f3w: zwyczaj\u00f3w konsumenckich, oczekiwa\u0144 wobec komunikacji \u2013 wiedz\u0105 t\u0105 aktywnie dzielimy si\u0119 z klientami, \u017ceby ich kampanie by\u0142y zaprojektowane pod realia rynku, a nie pod globalne u\u015brednienia <\/em>\u2013 zwraca uwag\u0119 Micha\u0142 Busz.<\/p>

Wspieranie polskich inicjatyw AI to nie tylko patriotyczny gest, ale przede wszystkim inwestycja w jako\u015b\u0107 narz\u0119dzi, z kt\u00f3rych sami b\u0119dziemy w przysz\u0142o\u015bci korzysta\u0107. I decyzja o tym, czy Polska pozostanie rynkiem dla cudzych technologii, czy stanie si\u0119 ich wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105.<\/p>

Mamy kompetencje. Mamy zaplecze. Teraz kluczowe jest, jak je wykorzystamy.<\/p>

<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":17,"featured_media":23358,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[225],"tags":[208],"class_list":["post-23341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-grow-with-the-flow","tag-ai"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23341"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23367,"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23341\/revisions\/23367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/messageflow.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}